Eğitim Tarihi ve Sosyal Tarihçilik Açısından Eşsiz Bir Hazine

Eğitim Tarihi ve Sosyal Tarihçilik Açısından Eşsiz Bir Hazine

KONYA MİLLÎ EĞİTİM (MAARİF MÜDÜRLÜĞÜ) ARŞİVİ

Caner ARABACI

Arşivin bir milletin hafızası olduğu herkes tarafından kabul edilir. Onun için zaman zaman bizde de arşiv kurulması, korunması ile ilgili yönetmelikler yayınlanıp kararlar alınmıştır. Fakat arşiv çalışmasının istenilen düzey ve titizliğe ulaştığını iddia etmek mümkün değildir.

Arşivin önemini kavrayan İngiliz, Fransız ve Almanların zamanınızdaki titizlikleri sık verilen örneklerdendir. Londra’nın İkinci Dünya Harbi’nde yoğun bombardıman altında iken hiç zarar görmeyen varlığı bilindiği gibi, kitapları ve arşiv belgeleri olmuştur1. Çünkü İngilizler Taymis Nehri altına yaptıkları sığınaklara arşiv malzemelerini taşıyarak koruma altına almışlardır. Avusturya’nın bizden aşırıp götürdüğü eserleri nasıl koruduğu, Paris Bibliotek’teki bize ait birinci elden kaynakların nasıl asıl sahiplerine bile birçok formaliteden sonra gösterilebildiği bilinir. Avusturyalı siz belgeye bakarken başınızda bekler. Belgenin zayi edilmesini önlemek için özel yetiştirilmiş görevliler başınızda bulundurulurlar.

Romanya, arşiv üstünde titizlik göstermekle kalmamıştır. Devlet arşivleri, 1860 yılından bu yana muntazam arşivle ilgili tanıtıcı kitap yayınlamakta ayrıca yılda dört sayı çıkan Arşiv Dergisi neşretmektedir2. Fransa, tarihi şahsiyetleri ile ilgili bilgilerin bulunduğu arşiv belgelerini çoğaltarak orta öğrenim öğrencilerine ucuz fiyatla satmakta, böylece erken yaşta arşivle-temel kaynaklarla öğrencileri karşı karşıya getirmektedir3.

Avrupalıların hayranlık duyulabilecek bu titizliklerinden daha üstününü, tarihe bakarsak Osmanlı Devleti’nde buluruz. Osmanlı arşive ‘Hazine’ der. Parayı korumaya alan hazine nasıl varsa; yazışmaları verilen karar, tayin, tabu vb. akla gelebilecek en ufak devlet işleyişi ile ilgili yazılı belgeleri saklayan da bir hazine vardır. Arşivin, milletin tarih-kültür hazinesi olduğunu bilen ecdadımız bunun için kurduğu arşiv teşkilatına ‘Hazine-i Evrâk’ demiştir4. Ve Hazine-i Amire de ilk önceleri altın, gümüş akçeler, kıymetli eşyalarla birlikte sağlanmıştır5. Hazine-i Evrak’tan belgeler rastgele çıkartılamaz. Başbakan (Vezir-i Azam) bile giriş çıkışta imza verir. Padişah da aynıdır. İşte o titizlikle saklanan Osmanlı belgelerinin bugüne, bütün hayranlıklara rağmen milyarlarcası (150 milyar üzerinde) ulaşmış bulunmaktadır. Osmanlı toprakları üzerinde kurulan 30’a yakın devlet, Osmanlı ile ilişkide bulunan onlarcası; bir cihan devletinin nasıl yönetilip, sorunlara nasıl çözüm bulduğunu merak eden devletler harıl harıl Osmanlı arşivlerini araştırmaktadırlar. Başbakanlık Osmanlı Arşivi’ne gidiniz. ABD, Japon,İngiliz vb. milletlere mensup çokça Osmanlı diplomatik ve paleografya bilimini bilen araştırmacının çalıştığını görürsünüz.

ÖNEMİ

Arşiv, devlet hayatı, tarih ve kültürümüzün ana kaynağı durumundadır. Köke inmek istediğinizde, doğruyu öğrenmeyi arzuladığınızda başvuracağınız emin kaynak, arşiv belgeleridir. Dünle ilgili iddialarınızın dayanağıdır. Şu hale göre millî kültür, eğitim tarihinin kaynağı olan arşivin önemini tartışmak, önemsememek bilinçsizce bile olsa kendi kökümüze darbe vurmaktır.

Konuyu daha özelleştirirsek, Millî Eğitim Bakanlığı’nın Ankara Merkezinin 1947’de büyük bir yangın geçirmesine rağmen6 Konya Vilayeti Maarif Müdürlüğü Arşivi nadide belgelerini büyük bir oranda tesadüfi de olsa korumaktadır. Bu bulunmaz avantajın kıymeti bilinmelidir. Zira bugün diyelim ki Konya, Niğde-Kadınhanı Saideli Karapınar (Sultaniye), Beyşehir, Cihanbeyli, Sarayönü, Antalya, Niğde, Isparta (Hamidabat), Burdur, Elmalı, Alanya, Teke vb gibi birçok vatan köşelerinin tarihini, sosyal tarihini ortaya çıkarmak isteyen; Konya Maarif Müdürlüğü Osmanlıca arşivini görmek mecburiyetindedir. Konya Vilayeti ve çevresindeki azınlıkları, Rum ve Ermeni cemaatlerini, okullarını, Müslüman özel okulları araştırmak isteyen de bu arşivi bilmek zorundadır. Değilse çalışma eksik, hatalı olur.

İşte Osmanlı Devleti’nin son zamanları ile Cumhuriyet’in ilk yıllarından kalma Konya Vilayeti Eğitim tarihi ile ilgili fevkalede önemli defter ve belgeler çok şükür ki; günümüze gelebilmiştir. Varlığını üç yıl önce tesadüfen öğrendiğimiz bu defterler Millî Eğitim Müdürlüğü’nün arşivinde değildir. Her ne hikmet ise Ayinat Deposu’ndadır. Takdir edilmelidir ki, bu defterlerden sorumlu bulunmayan bir memur otuz yıldır, kendiliğinden koruma altına almış, deponun tereklerinde günümüze gelmesini sağlamıştır. SEKA’ya giden kağıtlar arasında çuvallara doldurup gönderse idi eminiz ki, şimdiye kadar sorumlu tutulamazdı. Hatta önceki yıl, SEKA’ya gönderdiğini söyleyerek bu garibe bir hafta cehennem azabı çektiren Ayinat Deposu görevlisinin, eğitim tarihimize defterleri koruyarak yaptığı hizmet ödüllendirilmelidir. Fakat araştırıcının gözönünde tutulduğu titiz bir korumaya ihtiyaç hala vardır. Zira bu yıl önceki çalışmadan sonra, son tarama sırasında bazı sayfaların yırtılarak alındığı bizzat tespit edilmiştir. “Darül Hilafe Künye Defteri”nden iki sayfa şu an yoktur.

Ayinat Deposu’ndaki birinci sınıf arşivlik malzeme içinde neler var?

Bilindiği gibi Konya önceden vilayettir. Isparta, Burdur,Antalya,Niğde,Aksaray,Karaman ve halenki ilçeler Konya’ya bağlıdır. İşte rüştiyelerin açılışından sonra yapılan yıllık imtihan cedvelleri, görev yapan öğretmenlerin sicil ve hizmet defterleri dahil açılan özel okullar, Rum, Ermeni,Fransız mekteplerinin açılış ruhsatname kayıtlarına varıncaya kadar, eğitim tarihimizin çok çeşitli ve önemli orjinal belgeleri bulunmaktadır. Burada bu önemli defterlerin adları, ebatları ve çok kısa olarak muhtevaları üzerinde durulacaktır. Ümit ediyoruz Konya Ayinat Deposu’ndaki nadide defterler, şu an birçok il ve ilçemizin eğitim tarihi gibi Osmanlı Dönemi eğitim anlayışı, azınlıklara tanınan tolerans ile özel okul anlayışı hakkında da araştırmacılara ilgi uyandırıcı ve bol malzeme ile kaynaklık edecek durumdadır. Ayrıca birçok eğitimci, okulun şahsiyeti, soy kütüğü, kökeni hakkında bilgi edinmek isteyen için de vazgeçilmez bir bilgi hazinesi durumundadır. Sadece eğitim tarihimizdeki değişimleri görmek bile hayret uyandıracaktır. Mesela, siz hiç parti okulları biliyor muydunuz? Konya’da, Antalya’da vb İttihat Terakki Mektepleri vardır.

Konya arşiv hazinesi yönünden bazı talihsizlikler nedense yaşamıştır. Şeriye sicillerinin ve Konya yerel basını eski ciltlerinin Ankara’ya gönderilmesi, talihsizlik yanında çok hafif kalır. Tarihi gözde eğitim kurumumuz Konya Sultanisi’ne ait belgelerin 1991’de SEKA’ya gödereilmesi7, Valilik, Cumhuriyet Dönemi arşivinin 1987 yılında 76 kamyonla SEKA’lı olması bunlardandır. Hatta yerel basında bu son durum ‘Cumhuriyet Tarihi’nde Konya’nın Yeri Yok’ başlığı ile değerlendirilmiştir8.

TEKLİFLER

  1. Herşeyden önce depoda bulunan arşivlik defter ve belgeler acilen arşiv özelliği taşıyan bir yere alınmalıdır. Ayinat Deposu’na izinli olarak giren araştırmacı, gözden ırak kendi başına çalışmaktadır. 1990’dan sonra tekrar girdiğimde defterler üzerinde az da olsa tahrip tespit edilmiştir. Başka bir nüshası bulunmayan, kaybolduğu zaman eşsiz bir tarihi kaynağın kaybedileceği endişesi, yetkili vicdanları artık harekete geçirmelidir.

  2. Bütün belgelerin mikrofilmi veya en azından ikişer nüsha fotokopisi alınarak koruma altına alınmalı, araştırıcının istifadesine sunulmalıdır. Bunun için üniversite ile ilişki kurulabilir. Zira küf kokulu mekanlarda, tozlu raflarda değerine paha biçilmez bilgi ve belgelerin bulunmasının gün ışığına çıkmadıktan sonra işe yaramayacağı bilinmelidir.

  3. Konya Millî Eğitim Arşivi ile ilgili güvenilir bir tanıtma sergisinin açılması faydalı olacaktır. Bunun için Millî Eğitim’in yeterince görevlendirebileceği elamanı bulunmaktadır.

  4. Mikrofilm veya fotokopiler çoğaltılıp satılarak Konya Millî Eğitim’ine hizmetle irtibatlı gelir de getirebilir. Böylece araştırıcı; aşırarak kaynakları yok etme pahasına belgeye ulaşma gibi netameli bir yola sapacağına açıktan ve resmen elde edebilir. Şu kadarı da belirtilmelidir ki, Konya Maarif Arşivi, onlarca araştırmacıyı aylarca meşgul edecek çaptadır.

Konya Millî Eğitim Müdürlüğü’nün Ayinet Deposu’ndaki eski arşivde neler var? Bu soruyu cevaplandırmak için özlü olarak defterlerin tanıtımına geçebiliriz.

DEFTERLER

  1. 1 Numaralı Sicil Defteri

42.5x57 cm ebatında siyah bez ciltli ve meşin kaplama demir köşebentli defter, toplamda 646 sahifedir.

Fihrist hülasasına göre içinde bulunanlar şunlardır: Maarif İdaresi, Merkez Müfettişliği,Mekteb-i Sultani, Dar’ul Muallimat, Merkez İnas Mektebi, Fevziye, Lütfiye Mektebi,Fevziye Mektebi, Mahmudiye Mektebi, Şerefşirin Mektebi, Mecidiye Mektebi, Rehberli Hürriyet Mektebi, Aziziye Mektebi, Feridiye Mektebi, Merkezi Vilayet Mesbut Kura(Köyler) Meram Nahiyesi, Akviren Nahiyesi, Kızılviran Nahiyesi, Sille Nahiyesi, Çumra Nahiyesi, Kadınhanı Kazası, İnevi Nahiyesi, Yeniceoba Nahiyesi, Ilgın Kazası, Argıthanı Nahiyesi, Osmaniye Nahiyesi, Ereğli Çiyan Nahiyesi, Sultaniye Kazası, Kabacık Nahiyesi, Seydişehir Kazası, Beyşehir Kazası, Davgana(Doğanbey) Nahiyesi, Kıreli Nahiyesi, Koçhisar Kazası, Herevi Nahiyesi, Karaman Kazası, İbraha Nahiyesi, Afgan, Aladağ, Hadim Nahiyeleri, Bozkır Kazası, Sarıoğlan, Dinek Nahiyeleri, Akşehir Kazası, Bermende, Kazak Cedia Nahiyeleri.

  1. Numaralı Sicil Defteri

42x57 cm ebatında, ciltli demir köşebentli, toplam 641 sahifedir.

Isparta, Ağras Nahiyesi, Keçiborlu, Uluborlu, Senirkent Nahiyesi, Eğirdir, Barla Nahiyesi, Pavla, Karaağaç, Akşa Nahiyesi, Yalvaç Hoyran Nahiyesi, Burdur,Ağlasın Nahiyesi, Kemer Nahiyesi, Bucak, Tefenni Nahiyesi, Gölhasir Nahiyesi.

  1. Konya Merkez ve Mülhakatı ilk Mektepler Muallimeleri Sicillerine mahsus defterdir.(1341/1925) den evvel.

Eb’ad:24x33.5 ciltli. Sayfa sayısı:99 cilt sayfa.Muhtevası:Muallimin ismi,doğum tarihi ve yeri, baba adı, menşei,sınıfı, eski görev yeri, hayat hikayesinin dosya numarası, üzerindeki görev, tayini hakkındaki emrin numarası, tarihi, nev’i, maaşı, maaşında vuku bulan zamlar, maaşında icra kılınan para, başlama tarihi, ayrılış tarihi, ayrılış sebebi, selefinin ismi, mülahazat.

Bir örnekleme olması bakımından birinci sayfasından aldığımız öğretmenler şunlardır:

Konya Kazası Akif Paşa Mektebi: Başmuaalim Ahmet Necati Efendi. Başmuallim Mehmet Yümni Efendi. İntibah Mektebi:Muallim Yümni Efendi, Muallim Vecihi Efendi, Muallim Naci Fikret Efendi(Baştak),Muallim Faik Efendi.

  1. Muallimlere Mahsus Müddet-i Hizmet Defteri

İçinde 202’den 292 numaraya kadar kayıt vardır. Baş tarafındanki fihrist listesi maalesef yırtılmıştır. Yazılı sayfalar 4-98. Sayfa arasındadır.

  1. Muallimler Müddet-i Hizmet Defteri

28x40.5 cm ebadında, ciltlidir. Fihristli,içindde sicil numarası, isimlerin bulunduğu 6 numaralı bu defterde; Saideli(Kadınhanı),Ereğli,Seydişehir,Koçhisar,Ilgın,Akşehir,Bozkır,Sultaniye(Karapınar),Isparta,Karaağaç, Yalvaç,Uluborlu ve Eğirdir’e ait kayıtlar bulunmaktadır.

Sayfa numarası 496’dan 592 numaraya kadardır. Toplam 92 sayfadır.

  1. Müddet-i Hizmet Defteri

Konya merkez öğretmenlerinin hizmet cetvellerinin yazıldığı bu defterde 317 sayfa yazılıdır. Baştan itibaren kayıtlı bulunan öğretmenlerden bazıları şunlardır:Muallim Rüstem Efendi, Ahmet Necati, Ahmet Mithat, Mehmet Yümni, Mehmet Vecihi, Osman Zühdü, Veled Efendi, Mustafa Lütfi, Hafız Mehmet Tevfik, Hacı Hamza Rifat, Abdurrahim, Abdullah Nuri, Ahmet Cahit, Mehmet Nuri, Hasan Ziya, Adil, İbrahim, Hacı Rıfkı, Ziver Zeki, Süleyman, Alim, Ömer Mütfi, Abdürrahim, Mehmet, Mehmet Kamil, Hüseyin Rahmi, Ahmet Nuri, Ahmet Feyzi, Ahmet Lütfi, Hüseyin Orhan, Abdullah Sırrı, Abdullah Vecdi, Mekdat, Hafız Mehmet Hamdi, Mustafa Ali.

  1. Konya Merkez ve Mülhakatı Muallimlerini Kayda Mahsus Defterdir.

38x48 cm ebadında, ciltli bir defterdir. İçinde öğretmenlerin ismi, sicil numaraları, nerede memuriyet yaptıkları kayıt edilmiştir. Toplam 414 sayfadır.

  1. Konya Merkez Vilayetindeki İlk Erkek Mektebleri Hey’et-i Talimiyesine Ait Kayıt Defteri 1341 Senesine aittir.

24x34 cm ebadında, ciltli ve 19 çift sayfadır. İçinde bulunan okullar şunlardır: Aikf Paşa, Altınçeşme, Rehber-i Hürriyet, Gazi Paşa, Alemdar,Köprübaşı, Şehid Sandık Bey, Dolappare, Alaeddin Mektebleri, sırasıyla bu okulların öğretmenleri hakkında bilgi bulunmaktadır.

  1. Konya’nın Merkez ve Köyler-Merkez ve Merkeze Merbut Kura, Nevahiy Muallimin Sicil Defteridir(1927-1928 senesinden itibaren)

24.5x33 cm ebadında,ciltli,143 çift sayfadır. İçinde sicil kayıtları tutulan kurum ve okullar şunlardır:ilk tedrisat müfettişleri,Gazi Mustafa Kemal Paşa Mektebi,İsmet Paşa,Hakimiyet-i Millîye Mektebi, Akif Paşa, Rehber-i Hürriyet,Şehit Sadık,Topraklı,Cumhuriyet,Dumlupınar, Mahmut Şevket Paşa, Nakiboğlu, Sadırlar, Uluırmak, İhsaniye, Birinci Ana, İkinci Ana, Dördüncü Ana,Karakurt Şube Muallimleri,İlk Metbeler Terbiye-i Bedeniyye, İlk Mektebler Musiki, İlk Mektebler Elişleri, Biçki ve Dikiş, Hocacihan Karyesi, Yarma Karyesi, Zincirli Karyesi, Taşra Karaasan Karyesi, Karakaya, Çayırbağı, Hatıp, Gödene, Dre, Sille, Tatköy, Başara Kavak, Sızma, Kirli Giret, Bilecik, Sulutas, Kızılviran Nahiyesi, İnlice, Hasanşeyh, Bulumya, Zıvarık Nahiyesi, Obruk, Akviran Karyesi Göğünç (Kevkinç),Dedeli, Ağabekir, Sarınç, Mersil, Halkana, İnsuyu, Karabağ, Taşpınar, K.Kışla-Atelye Memuru Millî Kütüphane Memuru, Sille-Saraybağçe Muallimliği, Merkez Sakyatan Karyesi, Kiçi Muhsine Karyesi, Doktor, İkinci Ana Mektebi, Kızılviran Nahiyesine merbut Kirli Giret Karyesi.

  1. A” Kursu Defteri

29x41 cm ebadında,siyah cilt bezi kaplı ciltli, 91 yaprak (182 sahife) bir defterdir.

İçinde bulunan bazı maddeler şunlardır: “1. Derece-i Tahsili müsait olup da mesleğe yeniden şehir muallimi sınıfıyla intisab etmek üzere “A” kursuna devam edenler.” (1-8 Yaprak)

2.Derece-i Tahsili müsait olup da mesleğe yeniden Köy Muallimi sınıfıyla intisab etmek üzere “A” Kursuna devam edenler” (9-15. Yaprak)

Bu defterdeki toplam yedi bölümden altıncısı şudur: “Köy Muallimliği Vesikasını hamil bulunub da Malumat-ı Umumumiye derslerinden imtihan vererek Şehir Muallimi olmak için “A” Kursuna devam edenler”(60-70 yaprak arası)

Bayan ve erkek muallimlerin resimlerinin de yapıştırıldığı Cumhuriyet’in ilk yıllarına (1926-1928) ait bu ilginç defter, eğitim tarihimiz açısından incelenmeye değer yapıdadır. Yalnız resimlerin bazıları yerinden sökülüp alınmış bulunmaktadır.

  1. A” ve “B” Kursu Mezunu Öğretmenler Defteri(1926-1927)

Fasikül halinde ve “A” Kursu defterinin içindedir. Bazı sayfaları yırtılmış,ciltsiz ve kapaksızdır. 24x31.5 cm ebadındaki bu çizgili defterin yanında başka sayfalar da bulunmaktadır.

  1. Konya Merkezi’nin Mühakatına Ait Muallim Fiş Defteri

23.5x37 cm ebadında,ciltli 138 sayfa ve çoğunluğu boş olan bu defterde öğretmenlerin durumu şu ana başlıklar altında ele alınmaktadır. Buna göre “İçtimai Hüviyeti”(Doğduğu tarih, memleket, millîyeti, dini, mezhebi, baba adı,evli-bekar,evlenme tarihi, kaç çocuğu var,şahsına ait emlakı olup olmadığı, oturduğu ev kendisinin mi değil mi), “İlmi Hüviyeti” (İlk orta yüksek tahsillerini nerede yapmıştır), “Bulunduğu Vazifeler” resmi gayrı resmi maaşı vardır, hariçten aldığı gelirler.”

  1. Merkezin Müslim ve Gayrimüslim Mekteblerine Mahsus Ruhsatname Defteri 1312’den itibaren

39x56.5 cm ebadında ciltli büyük boy bir defterdir. İçinde bulunan isim,bilgi ve belgeler açısından fevkalade önemlidir. Sadece yer adları açısından bile incelense araştırmaya değer. Özellikle Rum ve Ermeni okullarının miktarı ve yerleri dikkat çekicidir. Bu defterde kayıtlı bulunan okullar şunlardır:

Konya-Niğde Kayabaşı Rum Mektebi Rüştiyesi, Niğde-Fertek Nahiyesi Rum Rüştiyesi(Ortaokul), Niğde Kordonos Rum Rüştiyesi, Niğde Arovana Rum Rüştiyesi,Niğde-Mekburi Rum Rüştiyesi, Niğde-Nevşehir Meleköy Özel Erkek, Nehari(Gündüzlü) Rum Rüştiyesi, Konya-Ereğli Özel İbtidai Rum Mektebi, Konya-Niğde Fertek Erkek Rum Rüştiyesi, Niğde Deli Hasan Erkek Rum Rüştiyesi,Konya Sille Nahiyesi, Erkek Rum Kilise Mekteb-i Rüştiyesi(Erkek Gündüzlü), Konya-Niğde-Bor Kilise Rum Erkek ve Kız Rüştiyesi, Konya Çifte Merdiven Cenanyan Özel Ermeni Mektebi(İbtidai-Rüştiye), Konya-Gazi Alemşah Rum Özel İbtidai, Rüşdiye Mektebi, Konya Çifte Merdiven Ermeni Erkek İbtidai ve Rüştiyesi(Gündüzlü), Konya-Çifte Merdiven Sahakyan Ermeni Kız İbtidai Mektebi, Konya-Karaman Say Mahallesi Ermeni Erkek İbtidaisi, Konya-Karaman Say Mahallesi Ermeni Erkek Rüştiyesi, Konya-Karaman Say Mahallesi Ermeni Kız İbtidaisi,Konya Akşehir Seydi Mahallesi Kilise içinde İbtidai, Rüşdi, Erkek Ermeni Mektebi, Konya-Akşehir Seydi Mahallesi Arabyan Kız İbtidai, Rüştiye Mektebi, Konya-Isparta-Eğridir Rum Nisis Mektebi(İbtidai ve Rüştiye), Konya-Sebhavan Mahallesi Özel İbtidai, Rüştiye Türk Mektebi, Konya-Sebhavan Mahallesi Özel İbtidaisi, Konya Fakih Dede Mahallesi-Saman Pazarı Mahallesi Kenzül-Mearif Gündüzlü-Erkek İbtidai Mektebi, Karaman Arapoğlu Camii yakınında Orus Mektebi(Özel-Gündüzlü-Erkek), Konya Çifte Merdiven Ermeni Erkek İdadî, Kız Rüştiyesi(Gündüzlü), Konya Şerefşirin Mahallesi İttihat ve Terakki Mektebi(Gündüzlü ve Erkek İbtidai ve Rüştiye), Türbe Önü Ümid Ana-İbtidai Rüştiye ve İdadi Mektebleri, Konya Gazi Alemşah Turtopros Ermeni Ana Mektebi, Konya Hoca Habib İbtidai Rüştiye Türk Mektebi”.

  1. Mühlakatın Müslim ve Gayri Müslimlere Mahsus Ruhsatname Defteri

39x56.5 cm ebadında ciltli büyük boy bir defterdir. Aynı ebatta ve addaki diğer defter gibi Konya’ya bağlı yerlerdeki azınlıklara ait okulların adları ve ruhsatname kayıtları bulunmaktadır. Az da olsa Müslim Özel Okullarının bulunduğu bu defter de diğeri kadar önemlidir. İçinde bulunan koşullar şunlardır:

Antalya-Teke İttihad Terakki Mektebi, Koçhisar Hususi İbtidaisi, Konya-İstasyon Rum Mektebi, Niğde Bor Numune-i Terakki, Isparta Hadika-i Hürriyet-Hususi,Isparta İdadisi İmtihan Tutanakları(7 adet), Seydişehir-Kisecik Mustafa Necip Bey İmtihan Cetvelleri(3 adet)(Bunlar yanlışlıkla defter içine girmiş olmalı), Niğde Kazısında Ermeniyan Mektebi, Niğde Ermeni İnas (kız) Mektebi, Ürgüp Ermeni Mektebi, Aksaray Rosti Protestan Mektebi, Aksaray İnas Protestan Mektebi, Niğde Protestan Mektebi,Bor Ermeni Protestan Mektebi, Hamidabad(Isparta) Ermeniyan Mektebi, Burdur Ermeni Mektebi, Konya-Akşehir Hürriyet Mektebi, Burdur İttihat Terakki Mektebi, Nevşehir Habkazyan Zükurinas Mektebi, Elmalı Ermeni Mektebi(kız-erkek), Aksaray Ermeni Mektebi(kız-erkek), Aksaray Turkumiyan Mektebi(kız-erkek), Ereğli Ruponyan Mektebi, Konya Sahakyan Mketebi, Niğde-Bor Aramyan Mektebi, Niğde -Ulukışla Rum Mektebi(kız-erkek), Konya-Akşehir İspanaton Mektebi(kız-erkek), Burdur Hilal-i Millî Mektebi(gündüzlü-kız-erkek), Antalya Osmani Mektebi(yatılı-gündüzlü-kız-erkek), Antalya İttihad Terakki Mektebi, Konya Değirmenönü Rum Cemaati Mektebi, Antalya Rum Mektebi, Antalya Rum İdadisi, Antalya Rum İnas İdadisi, Nevşehir Kilise Rum Mektebi(kız-erkek), Nevşehir (kilise içinde kız-erkek) Rum Mektebi, Burdur Arapsun Rum Mektebi(kız-erkek), Niğde (kilise içinde) Rum Mektebi(kız-erkek), Niğde Uluağaç Rum Mektebi (kız-erkek), Niğde Setero Rum Mektebi(kız-erkek), Niğde (kilise içinde) Rum Mektebi(kız-erkek), Niğde Andeval (kilise içinde) Rum Mektebi(kız-erkek), Niğde İnlesin (kilise içinde) Rum Mektebi(kız-erkek), Aksaray Kenavele Karyesi Rum Mektebi(kız-erkek), Aksaray Haldara Karyesi Rum Mektebi(kız-erkek), Aksaray Seferkisa Karyesi (kilise içinde) Rum Mektebi, Aksaray (kilise içinde) Rum Mektebi(kız-erkek), Aksaray Çeltik (kilise içinde) Rum Mektebi(kız-erkek), Niğde Tarhan (kilise içine) Rum Mektebi(kız-erkek),Niğde Suvermez (kilise içinde) Rum Mektebi(kız-erkek), Niğde Çarıklı (kilise içinde) Rum Mektebi(kız-erkek), Niğde Hasanlı (kilise civarında) Rum Mektebi(kız-erkek), Niğde Ezhel Kilisesi içinde Rum Mektebi(kız-erkek), Niğde Hasamkay Kilise içide Rum Mektebi(kız-erkek), Niğde- Bor Nümune-i Terakki Özel Türk İbtidaisi, Isparta Çelebiler Mahallesi Nuri Efendi evinde Özel Hadika-i Hürriyet Mektebi”.

  1. Sadieli Kazası’nın 1341 Senesi Martı’ndan İtibaren İlk Mektebleri Kaydına Mahsus Defterdir

23.5x34 cm. ebadında, ciltli, 29 çift sayfadır. İçinde, merkez Darü’lü-İrfan, Fevzi Paşa, Perverhaneli, Darü’z-Ziya(ana), Sarayönü, İmrah Hamidi(Başhüyük), Atlantı, Ladik, Gözlü, Kolukısa, Çeşmeli Zebir, Meydanlı, Kurt Hasanlı, Bulduk, Başköy, Yeniceoba Nahiyesi, Kozanlı, Ömeranlı(Tavşançalı), Kuşça ilk mekteplerine ait kayıtlar bulunmaktadır.

  1. Konya Merkez ve Umum Mülhakat İl Mektepleri İmtihan Cetvelleri 1329

57.5x38 cm. ebadında, siyah ciltli bir defterdir. İçinde imtihan cetvelleri bulunan okullar şunlardır: Şarkikaraağaç Çarıksaray Karyesi, Konya Merkez Mecidiye İbtidaisi, Aziziye, Mesudiye, Mesudiye İnas Ahmet Dede, Lütfiye, Lütfiye İnas, Musalla, Mahmudiye, Feyz-i Hürriyet, Feridiye, Feyziye, Huffaz Zükur-İnas Sınıfları, Darü-ül Mulallimin Tatbikat Kısmı, Tahir Paşa, İhsaniye, Dolappare, Aksinne(Zükur-İnas), Ayniye, Piri Paşa, İrfaniye, Şeyh Ahmet, Vadiyi Meram(Dere), Hayıroğlu, Karakaya, Çayırbağ, Dedemoğlu, Hocacihan, Ali Bey Hüyüğü, İnevi(Cihanbeyli) Zıvarık, İnevi Nahiyesi Celep, Hatunsaray, Detse, Hatunsaray, İsmil, Kavak, Gilisra, Hatunsaray Nahiyesi Çumra Karyesi, Saideli Hamidiye, Sarayini Karyesi, İnlice, Ladik, Suirhemi-Bilecik, Akşehir İnas, Cihanbeyli Aşağı Ağzıaçık, Alşehir-Ortaköy, Akşehir-Aksarı, Akşehir Görnes, Akşehir : Eğrigöz, İplikçi, İrfaniye, Şemsü’l-Mearif, Yahşiyan Karyesi, Camii Kebir, Koraş, Feyz-i Hürriyet, Engili Karyesi, Tuzlukçu Karyesi, Sermende Karyesi, Nadir, Çeltik, Aşağı Peribeyli, Karaağa, Akşehir-Doğanhisar, Akşehir-Cihanbeyli-Küçük Hasan Karyesi, Ereğli: Hacı, Malta Tefeyyüz, Tekke, Feyziye, Koçhisar, Çıkınağıl, Koçhisar-Kulu Karyesi, Koçhisar: Kaçarlı, Sariyahşi Karyesi, Bozkır: Elmasun Nahiyesi, Zükur, Dere, Akkilise, Ahırlı Karyesi, Bozkır İbtidaisi, Bozkır İnas, Ilgın İnas İbtidaisi, Ilgın: Ru’us(Başköy), Derbent, Daşdiğin, İhsaniye, Ciğili-i Süfla(Aşağı Çiğil), Çiğil, Argıthanı Ravza-ı Terakki, Argıthanı Maarif-i Terakki; Ilgın Rüştiyesi Feyziye İbtidaisi, Ilgın Nümune-i Terakki, Seydişehir: Karacaviran, Karaviran, Seydişehir Rehber-i Meşrutiyet, Gevrekli, Seydişehir İnas, Kazım Sıdırva, Karaman: Kızıllar(Taşkale), Elminler, Kılbasan, Gaferiyad, İlisra, Karaman İttihat-Terakki, Fakihzade, Hacı Sadık Efendi, Karaman Nümuna, İnas İbtidaisi, Isparta Senirkent İlgün İrfaniye, Senirkent: Hayati, Necati, Kabaçakır, Isparta Yalvaç: Öyüklü, Osmaniye, Sicilli, Gelelermi, Hoyran, Kumdallı, Kemer, Karaağaç Rehber-i Hürriyet, Karaağaç: Yenişar Bademli, Afşar Nahiyesi Gelendost Karyesi, Fayziye Afşar: Bağıllı Karyesi Ravzatül-Feyziye, Befe, Fogarşe Karyesi.

  1. Hamidabad (Isparta) İdadisi İmtihan Cetvelleri

41x57 cm ebadında, ciltli bir defterdir. İsmi öyle olmasına rağmen sadece Isparta İdadisi’ne ait bilgiler bulunmamaktadır. Isparta İdadisi’nin 1318’den 1340 yılına kadarki 13 yıllık imtihan cetvelleri bulunmaktadır. Ayrıca bulunan şunlardır: “Konya Muhtelit/Karma) Orta Mektep 1928-29 İmtihan Cetveli, Isparta 1321-22, 1328-29, 1333-34, L. 324-25, Konya Lisesi 1338-1339 İmtihan Cetveli, Isparta 1328-29, Nevşehir İdadisi 1326-27, Konya Mekteb-i Sultanisi Sınıf-ı Aliye İmtihan Cetveli 1132-33. 1933-34,Konya Mekteb-i İdadisi 1313-14, Konya İttihad ve Terakki Mektebi 1330-31, Konya İdadi Mektebi 1312.”

  1. Niğde Mekteb-i İdadi-i Mülkiyesi İmtihan-ı Umumi Cetvelidir, Sene-i Dersiye 1328-29.

41.5x58 cm ebadında ciltli defterdir. İçinde bulunan cetveller şunlardır: 1318-19, 1326-27, 1327-28, 1329-30, 1324, 1320-21, 1319-20.

  1. 1326 Senesinden İtibaren Mekatibi Rüştiye İmtihan-ı Umumi Cetvelidir, 13 Kanunusani 1329.

43.5x65 cm ebadında, ciltli bir defterdir. İçinde sadece rüştiyeler bulunmamaktadır. Çoğunluk taşra ilkokullarıdır. Bulunanlar şunlardır: Niğde-Ulukışla Ali Hoca Köyü Rüştiyesi, Ulukışla Ömerli Köyü Rüştiyesi, Konya Niğde-Ulukışla İbtidaisi ve İnanıs, Burdur-Arapsun Sarılar Köyü İbtidaisi, Arabsun-Öyük Köy İbtidaisi, Aksaray: Meydan, Feyz-i Sıbyan İbtidaileri, Konya-Niğde-Ürgün Papayan Köyü İbtidaisi, Ürgüp: Seveşe Köyü İbtidaisi, Osmani, Millî, Başköyü İrdaşiye, Virdi Mahallesi, Üçhisar Karyesi, Ürgüp İnas İbtidaisi, Ürgüp-Sİnehun Karyesi İbtidaisi, Etrafışehir Varsak Köyü İbtidaisi, Konya-Antalya Serik-Kökez İbtidasi, Serik-Kebiz İbtidaisi, Antalya-İstanos Akkilise İbtidaisi, İstanos:Karabayır, Garipçe, Andiya, Yazır, Beğiş, Dere, Ali Fahrettin-i Sagir Köyü İbtidaileri, İstanos: Avdan, İmecik, Yılmaz, Taşkesik, Çaykenarı, Karatay, Yund, Yeltan, Fığla, Sülükler, Kışla Sultan Alaadin Mahallesi İbtidaisi, Antalya-Serik: Çandır Köyü, Yanköy, Kumyük, Şatırlı, Kocatabak, Antalya-İnas, Antalya: Reşadiye, Meşrutiyet, Fediriye, Mecidiye, İttihad-i Terakki Hamidiye Terakkisi, Antalya İstanos 1. Mekteb İbtidaisi, Antalya Altıkardiç Kemer Köyü İbtidaisi, Antalya Altıkardiç Nahiyesi Kumluca Köyü İbtidaisi, Antalya Kızılkaya Nahiyesi Pazar Ören Karyesi, Antalya Kızılkaya Bademağaç İbtidaisi, Antalya Serik Boğazok Karyesi, Antalya: Sulak, Çandırlı, Kondu Karyeleri İbtidaisi, Antalya Akseki: İbradı Bala(Yukarı) Mahalle, İbradı Urumna, İbradı-Süfla(Aşağı) Mahalle İbtidaileri, Akseki-Bekkülvad Karyesi, Tesaiye, Hamidiye, Hacı Kasab Reşadiye İbtidaileri, Alaiye-Sugarı Sarılar Karyesi Feridiye İbtidaisi, Alaiye Düşenbe Nahiyesi Taşağıl İbtidaisi, Konya-Niğde-Ulukışla Porsuk İbtidaisi, Antalya-Alaiye: Mahmut Seydi, Düşenbe Ekere Karyesi Reşadiye İbtidaisi, Düşenbe Dere-Terbinyas Karyesi İbtidaisi, Alaiye İnas İbtidaisi, Alaiye:Düşenbe Nahiyesi Merkez Pazarcı İrfani İbtidaisi, Hacetnam Karyesi İbtidaisi, Teke Merkezi İbtidaisi, Teke Alaiye Kargıcak Yekkabiye İbtidaisi, Antalya-Alaiye , Bozyaka, Kızılağaç, Düşenbe-Manavgat Adason, Antalya-Kaş-Kapaklı Karyesi, Kaş: Çukurbağ, Abvasu, Andaklı, İhale, Kalamaki Karyesi İskele Mekteb-i İbtidaisi, Antalya Elmalı Bayrak Karyesi, Elmalı, İnas, Kangınhı, Yağıza, Saslık Yağıza, Yancı Yağıza,Elmalı İkinci İbtidaisi, Elmalı Mekran Karyesi, Yuva, Birinci İbtidaisi, Antalya Tefenni Hasan Paşa, Tefenni Foglıcak İbtidaileri, Konya Burdur-Tefenni Gölhisar Nahiyesi Ulu Karyesi, Tefenni Gölhisar Kozaağaç Karyesi Tefenni Aziziye İbtidaisi, Aksaray Rüştiyesi, Ilgın Rüştiyesi, Beyşehir, Sille, Ereğli, Konya İnas, Karaman Rüştiyeleri, Konya Sultaniye, Akşehir Bozkır, Seydişehir Kadınhanı, Ulukışla, Bor, Antalya İnas Rüştiyeleri, Niğde İnas Rüştiyesi, Konya Koçhisar, Burdur Ağlasun, Tefenni, Antalya Akseki, Kaş, Alaiye, İbradi, Yalvaç, Isparta Rüştiyeleri, Seydişehir Gevrekli, Ulukışla İbtidaisi, Ermenek Rüştiyesi.

  1. Merkez İbtidai 1321-1324 İmtihan Cetvelleri

25.5x39.5 cm ebadında, siyah ciltli bir defterdir. İçinde şu okullara ait imtihan cetvelleri bulunmaktadır: Mecidiye, Hamidiye, Aziziye, Feridiye, Mesudiye, Mahrumiye, Feyziye, İrfaniye, Bahaiye, Nakiboğlu, Piri Mehmet Paşa, Huffaz, Musalla, Şeyh Aliman, Hadika-i Maarif, Aziziye, Fakı Çeşmesi, Tahir Paşa, Dolappare, Uluırmak, Tahtatepen, Çukur Mektebi(İnas), Nehr-i Kafur, Celaliye, Hançerli, Büyük Sinan, Bürhan-ı Terakki, Sarı Yakub, Çayırbağ, Akçeşme, Türbe, H. Safir Mektebleri.

  1. Mülhakat İbtidaileri İmtihan Cetvelleri, Sene 1319-20

26x39 cm ebadında, ciltli, 457 no’lu defterdir. İçinde bulunan ilkokullar şunlardır: Akşehir Çırak Mektebi, Terakki Mektebi İbtidaisi, Fevziye Mektebi, Akşehir Şemsü’l-Maarif, İrfaniye, Camii Kebir, İplikçi, Bozkır İbtidai Mektebi, Pirlogonda(Taşkent), Karapınar, Ereğli İbtidaisi, Ereğli Tekke İbtidaisi, Yalvaç Hamidiye, Şarkikaraağaç, Ravzat’ül-Maarif İnas, Şarkikaraağaç Merkez, Şarkikaraağaç: Şemsül-Maarif, Çeltik, Yenişar Bademli, Çarıksaraylı, Salur Karyeleri İbtidaileri, Hamidabad-Eğridir: Şeyh Ali Ağa Mektebi, Kozburhanı Mektebleri, Aksaray Meydan Mahallesi, Uluborlu Mekteb-i Osmani, Eğridir Şeyh Paşa, Uluborlu Mekteb-i Hamidi, Aksaray Hacı Hasanlı Mektebi, Aksaray Piri Mehmet Paşa Mektebleri, Niğde-Ürgüp İbtidaisi, Ürgüp: İkinci Mekteb, Birinci Mekteb, Seyhatu Bireli Mah., Esilli, Şems, Sarı Hatır Karyesi, Mahute, Çökük, Aravan, Cemil, Damsa, Üçhisar Karyesi, Burhaniye, Üçhisar Lütfiye, Üçhisar İhsaniye, Ürgüp-Boyallı, Seveşe, Kilihasar, Konya Saideli, Çayırbağı, Sudirhemi Hamidiye Mektebi, Saideli Çavundur Mekteb-i İbtidaisi.

  1. Konya ve Bütün Mühlakatı Rüşti ve Mekteblerinin İmtihan-ı Umumi Cetvelleri, 1321 senesinden 1324 senesine kadar

26x39cm ebadında, siyah bez kaplı, ciltli defterdir. İçinde bulunan rüştiyelerin bir kısmı şunlardır: Konya Vilayeti Teke Sancağı Elmalı, Kaş ve Eğridir, Yalvaç, Hamidabad, Uluborlu, Nevşehir, Ürgüp, Niğde Sancağı Bor Rüştiyesi, Burdur, Kadıhanı, Akşehir, Bozkır vb. yerlerin imtihan cetvelleri. 300 sayfa civarında, kalın bir cilttir.

  1. Yalvaç, İbradi Rüşdiyelerinin İmtihan Tutanakları

1319 senesi Mart-Nisan-Mayıs aylarına mahsus tedrisat müfredat aylık……..lanları da bulunmaktadır.Antalya İdadisi’ne aittir. İmtihan cetvelleri ise şunlardır: Konya-Niğde Sancağı Nevşehir Kazası, Burdur Rüştiye, Elmalı, Alanya, Kaş, Uluborlu, Ereğli, Bozkır, Karaağaç, Karaman, Ürgüp, Konya İnas Rüştiyesi, Akseki, Arapsun, Aksaray, Akşehir, Bozkır Rüştiyeleri.

  1. İmtihan Cetvelleri Konya İttihat ve Terakki Mektebi 1330-1331 Konya İdadi Mektebi 1312

34x49 cm ebadında, ciltli bir defterdir. İçinde fasikül halinde 57-80. sayfalar arasında öğretmen isimleri ve imtihan cetvelleri vardır. Konya Mekteb-i Sultanisi’nin 1335-1336 senesi Tali Sınıflarının İmtihan-ı Umumi cetveli fevkalade yıpranmış haldedir.

  1. Konya ve Mülhakatı Umum İlk Mektepleri 1332-1333 ve 1333-1334 Ders Senelerine Mahsus İmtihan Cetvelleridir.

42.5x61.5 cm ebadında, siyah, yıpranık, ciltli bir defterdir. İçinde bulunan okullar şunlardır: Aksaray Mekteb-i İbtidaisi, Karaman-İlisra, Sille Rum Mektebi, Karaman İdadi, Ilgın Mekke Bey İnas, Isparta, Lagos Ravza-i Maarif, Tefenni Kerim Karyesi, Karaman İdadi, Tefenni-Gölhisar-Kozağaç, Senirkent Şehir Muhtar Bey Mektebi, Tefenni Şehid Niyazi Bey Mektebi, Karaman İlisra, Ereğli Çayhan Yukarı Mektebi, Ereğli Mithat Paşa, Isparta Merkez Ravza-i Osmani, Konya-Sultaniye Merkez Şehit Fethi Bey, Bozkır Mustafa Necip Bey,Isparta-Ağlasun Şemsü’l-Maarif, Isparta Ağros Navza-ı Maarif, Karaman-Gaferyad, Karaman-Kılbasan, Seydişehir Merkez Mustafa Necip Bey, Konya Merkez Şehid Asım Bey, Isparta-İğdehisar Karyesi, Sirıstad Rum Mektebi İbtidaisi, Hamidabad Merkez Gülzar-ı Terakki Mektebi, Isparta Şehid Fethi Bey, Sille Rum Mektebi, Burdur Tefenni Karamanlı İttihad ve Terakki, Isparta Eğridir Merkez Hakkı Paşa Paşa İnas, Ereğli Çayhan Aziziye, Ereğli: Zanapa, Osmaniye Nahiyesi Divle Karyesi, Ereğli Abriz Karyesi, Çayhan Bulgurluk, Isparta Ağras Göndüklü Karyesi, Seydişehir Nümune-i Terakki İnas, Konya Kızılviran Gilisra Karyesi Darü’l-Edeb Akviran İttihad Mektebi, Ağros İnas İttihad ve Terakki Mektebi, Ağros İnas İttihad Terakki Mektabi, Bozkır Merkez İnas Midhat Paşa, Bozkır: Meyre, Apa, Ahurlu, Dinek, Yalıhüyük Mekteb-i İbtidaileri, Isparta Ağros Feyz-i Has-ı Kebir Karyesi, Ağros Kebir, Akşehir Konarı, Görnes, Koçar, Ortaköy, Konya Karakaya Karyesi, Seydişehir Rehber-i Meşrutiyet, Karaağaç Yenişar Bademli Şems’ül-Maarif, Karaağaç-Afşar, Sarı İdris Karyesi,Karaağaç Fogarşe Karyesi, Yenişarbademli Şems’ül-Maarif Seydişehir Taraşçı, Akçalar, Kisecik, Körüklü Karyeleri, Beyşehir Kıreli, Seydişehir Dere, Karaağaç, İthilad-ı İnas, Ereğli Osmaniye, Konya Obruk, Ilgın Bolcuk, Ilgın: Doşdiğin, Mustafa Necbi Bey, Isparta Şarkikaraağaç Afşar Ravza-i İrfan Mektebi, Ereğli Şehid Niyazi Bey Mektebi, Konya Vad-i Meram İbtidaisi, Şehid Murat Bey İnas, Isparta Şarkikaraağaç Sehdi Niyazi Bey, Akşehir Yukarı Tuzlukçu, Akşehir: Karahüyük, Reis, Doğanhisar, Feridiye, Mustafa Necip Bey, Karaman İlisra, Konya Darü’l-Muallimin Tatbikat Kısmı İbtidaisi, Isparta Eğridir Merkez Hafız Hakkı Paşa İnas, Keçiborlu Aydoğmuş Şehidallah Terakki, Keçiborlu Nümune-i Terakki, Isparta Şedi Fethi Bey, İğdecik, Ağros-Rehber-i Terakki, Ağros İttihat ve Terakki, Gödürlü, Sille Rum Mektebi, Konya Obruk, Akviran Merkez İbtidaisi, Bozkır Meyre, Ahırlı, Ereğli Çayhan-Aziziye, Bozkır Dinek Saray, Seydişehir Nümune-i Terakki, Uluborlu Mustafa Necip Bey ve Mahmut Şevket Paşa Mektepleri, Burdur-Tefenni Gölhisar Kozağaç, Karaağaç İttihad-ı İnas, Ereğli Çayhan Bulgurluk, Ereğli Şehid Hiyazi Bey, Konya Merkez Rehber-i Hurriyet, Kızılviran Gilisra Darü’l-Edep, Merkez Şehid Muhtar Bey İnas, Şehid Asım Bey İnas, Sultaniye Şehid Fethi Bey, Isparta Osmaniye Lagor Karyesi, Bozkır Mustafa Necip Bey, Sille Rum Mekteb-i İbtidaisi, Ereğli Osmaniye, Beyşehir Mustafa Necip Bey, Şehdi Asım Bey, Aziziye, Rehber-i Hürriyet, Saidili Darü’l-İrfan, Yalvaç Namık Kemal İnas, Isparta Ağros Şemsül Marif, Beyşehir Sadık Hacı, Ağros Havza-ı Maarif, Seydişehir Merkez Mustafa Recip Bey, Isparta Ravza-i Osmaniye Ağros. Kebir, Ağros, Sille Rum, Isparta İğdecik, Ağros Ravza-i Maarif, Şems’ül-Maarif, Rehber-i Terakki, Ağros Göndürlü, İttihat ve Terakki, Isparta Şehid Fethi Bey, Konya Zıvarık, Bozkır Dere, Isparta Lagos, Beyşehir Sadık Hacı, Saideli-Ladik, Eğridir-Selimiye, Eğridir-Hafız Hakkı Paşa, Karaağaç İthihad-ı İnas, Kızılviran-Gilisra Darü’l-Edep, Merkez Şehid Niyazi Bey, Yalvaç Namık Kemal Bey, Bozkır: Yalıhüyük, Ahurlu, Dinek Saray, Akkilise, Apasaraycık, Aksu, Merkez İnas, Merkez Mustafa Necip Bey, Sarayını Karyesi, Bozkır Midhat Efendi, Dere, Koçhisar Merkez Şehid Muhtar Bey ve Şehid Fethi Bey, Sultaniye Şehid Fethi Bey, Karaman Merkez Mithad Paşa, Konya Şehid-i Hürriyet Niyazi Bey İnas, Ereğli Çayhan Yukarı, Ereğli Şehdi Niyazi Bey, Ereğli Osmaniye, Sille İnas, Ereğli Çayhan Osmaniye, Şehid Asım Bey İnas, Şehid Muhtar Bey İnas, Mahmut Şevket Paşa İnas, Konya Vadi-i Meram, Karaağaç Çeltik, Karaağaç: Şems’ül-Maarif, Salur Karyesi, Kazher Karyesi, Eğridir Nis Ceziresi, Eğridir Şeyh Ali Ağa, Eğridir Hayirye, Uluborlu İnas, Tefenni Karamanlı Karyesi, Burdur Merkez, Tefenni Ravza-i Maarif Mektebi İbtidaileri.

  1. Konya Merkezi ile Kaza Kuraları Mekatib-i İbtidaiye İmtihan-ı Umumi Cetvelleri 1334-35

37x57.5 cm ebadında, siyah ciltli bir defterdir. İçine aldığı ilkokullar şunlardır: Isparta Merkez Rüştiye Mekteb-i İbtidaisi, Isparta Ravza-i Osmani, Niğde Şücaü’d-Din(Ulukışla) Kazası Hasan Gazi Karyesi, Isparta Ağrıbaş Mahallesi Feyiz Kaşıkebir Karyesi, Ağros Rehber-i Terakki Mektebi, Beyşehir: Ülkerles, Gurgurum Karyeleri, Seydişehir: Nümune Mektebi, Seydişehir Nümune Terakki, Gevrekli, Taraşçı, Çavuş, Kisecik Mektepleri, Karaman Fennü’l-İrfan, Midhat Paşa, Gaferyad, İbrala Merkez Mekteb-i İbtidaileri, Sille İnas, Tefenni Karamani, Ereğli Nümune, Bozkır Dere, Beyşehir Merkez Selimiye, Bozkır Merkez Selimiye, Karaman Şemsü’l-Maarif İnas, Karaman İlisra, Karaağaç İbtidaisi, Karaağaç: Yenişar Bademli, Dunarşe, Ulvi Dinek Karyesi, Burur Mekteb-i İbtidai Eylül Ayı Tedrisat Cetveli (2 nüsha), Beyşehir Sadık Hacı, Yalvaç Nümune, Ağros Karyesi, Ağros Göndürle, Obruk Göndürle, Obruk 3 Aylık Tedrisat Cetvelleri (3 adet), Obruk Üç Aylık Hülasa-i Devam Cetvelleri, Bozkır Selimiye, Apasaraycık, Burdur Ağlasun Mehba’u’l-İrfan Tefenni Gölhisar Kozağaç Mektebi, Merkez Şehid Asım Bey İnas, Ağlasun Baş Karyesi, Ağlasun Feyziye, Merkez Şehir Mümtaz Bey, Konya Darü’l-Muallimin Tatbikat İbtidaisi.

  1. 1340-41 Tahrir-i Defterdir

23.5x31 cm ebadında toplam 32 sayfalık bir defterdir. Adındaki konu hariç içinde tasdikname ve diploma alanların listesi de bulunmaktadır. 4 sınıflı bir okula aittir.

  1. 1928-29/1930-31 Kurs Defteridir

14x35.5 cm ebadında ciltli fakat kapağı yırtık bir defterdir. Toplam 290 sayfadır.

  1. Talebe Künya Defteridir

34x48 cm ebadında siyah ciltli bir defterdir. 494 ilkokul öğrencisi kaydolmuştur. Hangi okula ait olduğu henüz kesin anlaşılmamıştır. Fakat Müslim, azınlık çocuklarının da okunduğuna göre bir özel okul olma ihtimali büyüktür.

  1. Konya Darü’l-İrfan Mektebi Kalebe Künya Defteri

33x47.5 cm ebadında ciltli bir defterdir. Toplam 495 talebe kayıtlıdır. Bu defterin içinde İhsaniye Mektebi ismi yazılı bir zarf bulunmaktadır. Zarfın içinde ise Akşehir Ermeni okulunun tedrisat cetvellerinden alt cetvel vardır. Ayrıca sosyal kuruluşlarla ilgili istatistiklerin bulunduğu, Beyşehir, Saideli, Çumra, Dinek, Sille’ye ait ve Konya Merkez İhsaniye İlkokulu üç aylık tedrisat cetveli ile dört adet Hülasa-i Devam Cetveli, Kızılviran İstatistik Cetveli(2), İstatistik Cetveli, Seydişehir, Ereğli, Karaman, Ermenek, İnevi(Cihanbeyli), Kızılviran, Akşehir’e ait sosyal istatistik çizelgeleri bulunmaktadır.

  1. Konya Darü’l-Hilafe Künye Defteri

31x47 cm ebadında, ciltli fakat yıpranık bir defterdir. Biri ortalarda diğeri sonda olmak üzere iki yaprak 54 sahife yırtıktır. Toplam 512 sahifedir. Darü’l-Hilafe’ye ait 246 sahifede öğrenci kaydı vardır. Ardından gelen 1-94 sahifeler ise Konya Medresesi’ne ait künye defteridir. 95.sayfadan sonrasında ise İmam ve Hatip Mektebi’ne ait künye kayıtları vardır. Yalnız çok az olan bu kısımda kuru künye dışında bilgi bulunmaktadır.

  1. 1326 Senesinden İtibaren Meakitb-i Rüşteyi İmtihan-ı Umumi Cetvelidir, 13 Kanununusani 1329

43.5x65 cm. ebadında ciltli bir defterdir. İçinde bulunan ortaokul ve ilkokullar şunlardır:

Niğde Ulukışla Ali Hoca Köyü Rüşdiyesi, Niğde Ulukışla Ömerli Köyü Rüşdiyesi, Niğde Ulukışla İbtidaisi, Niğde Ulukışla İnas İbtidaisi, Burdur Arapsun Sarılar Köyü İbtidaisi, Burdur Arapsun Öyük Köyü İbtidaisi, Konya Piri Mehmet Paşa İbtidaisi, Konya Aksaray Haçhanlı İbtidaisi, Konya Aksaray Meydan İbtidaisi, Konya Aksaray Feyz-i Sıbyan İbtidaisi, Konya Niğde Ürgüp Payayan Köyü İbtidaisi, Konya Niğde Ürgüp Seveşe Köyü İbtidaisi, Konya Niğde Ürgüp Osmani Köyü İbtidaisi, Konya Niğde Ürgüp Millî Köyü İbtidaisi, Konya Niğde Ürgüp Başköyü İrdaşiye Köyü İbtidaisi, Konya Niğde Ürgüp Virdi Mahallesi Köyü İbtidaisi, Konya Niğde Ürgüp Üçhisar İbtidaisi, Konya Niğde Ürgüp İnas İbtidaisi, Konya Niğde Ürgüp Simehun İbtidaisi, Etrafışehir Varsak İbtidaisi, Konya Antalya Serik Kökez İbtidaisi, Konya Antalya Serik Kepez İbtidaisi, Konya Antalya İstanos Akkilise İbtidaisi, Konya Antalya İstanos Karabayır İbtidaisi, Konya Antalya İstanos Garip İbtidaisi, Konya Antalya İstanos Andiye Köyü İbtidaisi, Konya Antalya İstanos Andie İbtidaisi, Konya Antalya İstanos Yazır İbtidaisi, Konya Antalya İstanos Begiş İbtidaisi, Konya Antalya İstanos Dere İbtidaisi, Konya Antalya İstanos Ali Fahreddin-i Sa….Köyü İbtidaileri, Konya Antalya İstanos Avdan Köyü İbtidaisi, Konya Antalya İstanos İmecik İbtidaisi, Konya Antalya İstanos Yılma İbtidaisi, Konya Antalya İstanos Taşkesik İbtidaisi, Konya Antalya Çaykenarı İbtidaisi, Konya Antalya İstanos Karakaş İbtidaisi, Konya Antalya İstanos Yund İbtidaisi, Konya Antalya İstanos Yeltan İbtidaisi, Konya Antalya İstanos Fığla İbtidaisi, Konya Antalya İsatanos Sülükler İbtidaisi, Konya Antalya İstanos Kışla Sultan Alaeddin Mahallesi İbtidaisi, Konya Serik Yanköy İbtidaisi, Konya Antalya Serik Kumkay İbtidaisi, Konya Antalya Serik Şatırlı İbtidaisi, Konya Antalya Serik Şatırlı İbtidaisi, Konya Antalya Serik Kocatabak İbtidaisi, Konya Antalya İnas İbtidaisi, Antalya Reşadiye İbtidaisi, Antalya Meşrutiyet İbtidaisi, Antalya Feridiye İbtidaisi, Antalya Mecidiye İbtidaisi, Antalya İttihat ve Terakki İbtidaisi, Antalya Hamidiye İbtidaisi, Antalya İstanos Mektep İbtidaisi, Antalya Kemer Köyü İbtidaisi, Antalya Aldırkardiç Kumluca Köyü İbtidaisi, Antalya Kızılkaya Pazarören Karyesi İbtidaisi, Antalya Kızılkaya Bademağaç Karyesi İbtidaisi, Antalya Serik Boğazak Karyesi İbtidaisi, Antalya Sulak Karyesi İbtidaisi, Antalya Çandırlı Karyesi İbtidaisi, Antalya Kondo Karyesi İbtidaisi, Antalya Akseki İbradi Bala(Yukarı) Mahalle İbtidaisi, Antalya Akseki İbradi Urumma Mahalle İbtidaisi, Antalya Akseki İbradı Süfla(Aşağı) Mahalle İbtidaisi, Antalya Akseki Bekkülvad Karyesi İbtidaisi, Antalya Akseki Tenaiye İbtidaisi, Antalya Akseki Hamidiye İbtidaisi, Antalya Akseki Hacı Kasap Reşadiye İbtidaisi, Antalya Sugarık Sarılar Karyesi Feridiye İbtidaisi, Antalya Düşenbe Nahiyesi Taşağıl İbtidaisi, Konya Niğde Ulukışla Porsuk Karyesi İbtidaisi, Antalya Alaiye Mahmut Seydi Karyesi İbtidaisi, Antalya Alaiye Düşenbe Eksere Karyesi Redişayi İbtidaisi, Antalya Alaiye Dereterbinyas Karyesi Reşadiye İbtidaisi, Antalya Alaiye İnas İbtidaisi, Antalya Alaiye Düşenbe Merkez Pazarcı Karyesi İrfani İbtidaisi, Antalya Alaiye Hacetnam Karyesi İbtidaisi, Teke Alaiye Merkezi İbtidaisi, Teke Alayie Kargıcak Yekkabiye İbtidaisi, Antalya Alaiye Bozyaka İbtidaisi, Antalya Alaiye Kızılağaç İbtidaisi, Antalya Düşenbe Manavgat Adason İbtidaisi, Antalya Kaş Kapaklı Karyesi İbtidaisi, Antalya Alaiye Çukurbağ Karyesi İbtidaisi, Antalya Alaiye Abavasu Karyesi İbtidaisi, Antalya Alaiye Andaklı Karyesi İbtidaisi, Antalya Kaş İhale İbtidaisi, Antalya Kaş Kalamaki Karyesi İbtidaisi, Antalya Elmalı Bayrak Karyesi İbtidaisi, Antalya Elmalı İnas İbtidaisi, Antalya Elmalı Kangınkı Yağıza İbtidaisi, Antalya Elmalı Saçlık İbtidaisi, Antalya Elmalı Yancı İbtidaisi, Antalya Elmalı Elmalı İkinci İbtidaisi, Antalya Elmalı Mekran Karyesi İbtidaisi, Antalya Elmalı Yuva Karyesi İbtidaisi, Antalya Elmalı Birinci İbtidaisi, Antalya Elmalı Hasan Paşa İbtidaisi, Antalya Elmalı Fağlıcık İbtidaisi, Konya Burdur Tefenni Gölhisar Nahiyesi Kozağaç Karyesi İbtidaisi, Konya Burdur Tefenni Aziziye İbtidaisi, Konya Aksaray Rüştiyesi, Ilgın Rüştiyesi, Beyşehir Rüştiyesi, Sille, Ereğli, Konya İnas Rüştiyeleri, Karaman Rüştiyesi, Konya Sultaniye, Akşehir, Bozkır, Seydişehir, Kadınhanı, Ulukışla, Bor, Antalya İnas, Niğde İnas, Konya-Koçhisar, Burdur Arapsun, Tefenni, Akseki, Kaş, Alaiye, İbradı, Yalvaç, Isparta İnas, Şarkîkaraağaç, Uluborlu, Senirkent, Elmalı, Eğridir Rüştiyeleri, Seydişehir, Gevrekli, Ulukışla İbtidaileri, Ermenek Rüştiyesi.

  1. Beyşehir Kazası İlk Mektepleri Mualli ve Muallimelerinin Kaydına Mahsus Sicil Defteridir, 1341’den Evvel

25x33.5 cm ebadında ciltli bir defterdir. Toplam 43 cilt sayfa olan defterde 20 yaprak yazılıdır. İçinde öğretmenleri kayıtlı olan okullar şunlardır: Beyşehir Mustafa Kemam Paşa Mektebi, Mahmut Şevket Paşa Mektebi, İçeri Şehir Mahallesi Mektebi, Eğriler Köyü Mektebi Üskerles Köyü İnas Mektebi, Üskerles Köyü Mektebi, Gurgurum Manastır Köyü, Sadık Hacı, Kurucaova, Davgana, X Nahiyesi, Yeğran Karyesi, Davgana Kızıllar Mektebi, Balganda Karyesi, Kıreli Nahiyesi, Hoyran Karyesi, Bayafşar, Çavuş Karyeleri, Hüyük Karyesi, Karahisar, Tolca, Yukarı ve Aşağı Homa Karyeleri, Emen ve Sevindik Köyleri, Meliközü(Dutlupınar) Köyü, Selki, Beyşehir Mektepleri Kur’an-ı Kerim Muallimliği, Doğanbey Nahiyesi Mektebi.

  1. Beyşehir Kazası’nın 1341 Senesi Mart’ından İtibaren Mektep Muallimleri Kaydına Mahsus Defterdir

23.5x34 cm ebadında ciltli tek forma 19 yapraklı bir defterdir. İçinde bulunan okullar şunlardır: Merkez Mustafa Kemal Paşa İlk Erkek Mektebi, Mahmut Şevket Paşa Kız, İçeri Şehir Erkek, Üskerles Erkek, Üskerles Kız, Manastır Karyesi Erkek, Doğanbey Nahiyesi Erkek, Kıreli Nahiyesi, Selki Hüyük, Çavuş Balganda, Damlabnar, Meliközü, Yegran, Gurgurum, Aşağı ve Yukarı Homa, Sadık Hacı, Bayafşar, Hoyran-Kuruçay, Bayındır, Eğirler.

  1. 1927-1928’den İtibaren Beyşehir Merkez ve Kura Muhallimin Defteridir.

24.5x33.5 cm ebadında 55 yapraklı ciltli bir defterdir. Baştan 20 yaprakta kayıt vardır. Öğretmenler okullarının bulunduğu bölüme kaydedilmişlerdir. Okul isimleri şunlardır: Merkez Erkek Mektebi, Merkez Kız, İçerişehir, Üskerles Karyesi, Manastır Karyesi, Doğanbey Nahiyesi, Kıreli Nahiyesi, Selki Hüyük, Çavuşçu, Balganda, Meliköz, Vegran, Gurgurum, Aşağı-Yukarı Homa, Sadık Hacı, Bayafşar, Hoyran-Damlapınar, Bayındır, Eğirler.

  1. 1928 Senesi Beyşehir Muallimlerine Ait Fiş Defteri

28x40.5 cm. ebadında ciltli ekseriyeti baş bir defterdir. İçinde bulunan öğretmenlerle okul isimleri altında kayıtlıdır. Okullar ise şunlardır: Beyşehir Merkez, Üskerles(Üstünler), Manastır(Üzümlü), Doğanbey, Kıreli, Selki, Hüyük, Çavuşçu, Balganda, Millîgöz, Yeğren, Gurgurum, Aşağı-Yukarı Homa, Sadık Hacı, Bayafşar, Bayındır, Eğirler.

  1. İttihat ve Terakki Muhtelif Mekteplerin İmtihan Sonu Defterleri

10.5x57 cm ebadında bir defterdir. İttihat Terakki okulları yerine liselere ait imtihan cetvelleri bulunmaktadır. İmtihan dönemleri fasiküller halinde ve ciltsiz toplanmıştır. Ağırlık Konya Lisesi ile ilgilidir. İçinde bulunan fasiküller halindeki cetveller şunlardır:

Yalvaç İdadisi 1331-32, Antalya İdadisi 1332-34, Nevşehir İdadisi, İkmal İmtihanı 1330-31, Akşehir Lisesi 1339-40, Konya İdadisi 1318-19, 1319-20, 1329-30, 1322-23, 1325-36, 1321-22, 1334-35, 1326-27, 1315-16, 1316-17, 1329-30, 1330-31, 1311-12, 1325, 1318, 1324, Nevşehir İdadisi 1328-29, Konya İdadisi 1310, Konya Kız Orta Mektebi 1340-41, Konya Muhtelif Orta Mektebi 1929-30 Mezuniyet Defteri, Konya Orta Mektebi 1929-30 Sınıf Geçme, Konya Sultanisi 1334 İmtihan Cetveli, Konya İdadisi 1309, (ikisi yıpranık okunamadı), Konya Erkek Lisesi 1339-40, Konya Sultanisi 1333-34, 1332-33, 1331-32, Konya Erkek Lisesi 1340-41, Konya Lisesi 1339-40, 1340-41.

  1. 1927’den İtibaren Ereğli Merkez ve Kura Muallim Sicil Defteri

23x33 cm ebadında, yırtık içi kopartılmış, eksik bir defterdir.

  1. Konya Merkez ve Mülhakatı İlk Mektep Muallimlerinin İkinci Fiş Defteri

1927 yılına ait bir defterdir.

  1. Kütahya 1928’den Sonra Muallimlerinin Fotoğraf Albümü

23x31.5 cm ebadında, ciltli bir albümdür. Okullara göre öğretmen fotoğrafları sayfalara tek yönlü yerleştirilmiştir.

  1. 1927-28’den İtibaren Ereğli Merkez ve Kura Muallimlerinin Sicil Defteri

24x33.5 cm ebadında ciltli bir defterdir. Öğretmenler görev yaptıkları okulların isimi altına kaydedilmiştir. Dönemin Ereğli okullarının da ortaya çıktığı deftere göre okullar şunlardır: Merkez İsmet Paşa, Mithat Paşa, Dumlupınar, Merkez Kız, Zanapa, İvri(Abriz), Dederi Kebir, Göluman, Garen, Berendi, Akhüyük, Ayrancı, Kureyş-i Kebir, Divle, Ambar, Yukarı Çayhan, Kirköy, Zengen, Çayhan Aziziye, Kızılca, Ağaz Boğaz, Aşklar, Hortu, Durlas.

  1. Ereğli Kazası Muallimlerine Ait Fiş Defteridir.

28x41 cm ebadında ciltli bir defterdir. Okullar şunlardır: Ereğli İsmet Paşa, Mithat Paşa, Dumlupınar, Merkez Kız, Zanapa, İvri, Dede-i Kebir, Gölviran, Garahan Berendi, Akhüyük, Ayrancı, Kureyş-i Kebir, Divle, Ambar, Yukarı Çayhan, Yeniköy, Zengen, Kızılca, Çayhan, Ağız Boğaz, Aşklar, Hortu, Durlaz.

  1. Ereğli Kazası Sicil Defteridir. Muallim ve Muallimelerin Kaydına Mahsus, 1341’den Evvel

Ereğli Zükr(İsmet Paşa) Mektebi, Mithat Paşa, Şehid Asım Bey İnas, Hamidiye Mahallesi Mektebi, Zanapa, İvriz, Osmaniye, Divle, Yukarı Çayhan, Çayhan Aziziye, Gölviran, Hortu, Bulgurlu, Kureyş-i Kebir, Ambar, Kızılca, Serviller.

  1. Ereğli 1341 Senesi Mart’ından İtibaren İlk Mektep Muallimleri Kaydına Mahsus Defterdir.

24x34 cm ebadında, ciltlidir. İçindeki okullar: Merkez İsmet Paşa, Mithat Paşa, Dumlupınar, İlk Kız, Zanapa, İvriz, Dede-i Kebir, Gölviran, Serviler, Berendi, Akhüyük, Osmaniye, Kureyş-i Kebir, Divle, Ambar, Çayhan, Yeniköy, Zengen, Kızıllar, Çayhan Aziziye, Hortu, Aşıklar, Ağız, Boğaz.

  1. 1927-28 Senesinden İtibaren Hadim Kazasının Muallimin Sicil Defteridir.

24x34 cm. ebadında, ciltlidir. İçindeki okullar: Merkez Yukarı Hadim Muhtelit Mektebi, Aşağı Hadim, Pirler Kondu, Bolay ve Çetmi, Kızılca, Alıssa, Gederet, Dedemli, Hocalar, Yukarı Mernek, Göynükkışla, Kalınağil, Gezlevi, Gaziler, Kaplanlı, Bademli, Afşar, Gerez, Bolay.

  1. Hadim Kazası Muallimlerine Ait Fiş Defteridir.

28x40.5 cm. ebadında ciltlidir. İçindeki okulları: Hadim Merkez, Aşağı Hadim, Afşar, Pirler Kondu, Gederet, Bademli, Gaziler, Eğiste, Gerez, Hocalar, Gezlevi, Kalınagil, Çetmi, Bolay.

  1. Seydişehir Kazasının 1341 Senesinden İtibaren İlk Mektep Muallimlerinin Kayıt Defteridir.

24x34 cm ebadında ciltlidir. İçindeki okullar: Merkez İlk Erkek, Merkez İlk Kız, Gevrekli, Çalmantı, Derebucak, Çay-Salur, Kisecik, Akçalar, Orta Karaviran, Nuzumla, Gökhüyük, Dere, Rehber-i Meşrutiyet(Merkez).

  1. 1927-28’den İtibaren Seydişehir Merkez ve Kura Muallim Sicil Defteridir.

24.5x33.5 cm ebadında, ciltlidir. Kayıtlı okullar: Merkez Erkek, Merkez Kız, Çay-Salur, Derebucak, Gevrekli, Çalmantı, Kisecik, Akçalar, Orta-Karaviran Nuzumla, Gökhüyük Dere.

  1. Seydişehir Muallimlerine Ait Fiş Defteridir.

28.5x40.5 cm ebadında, ciltlidir. Kayıtlı okullar: Merkez Muhtelit Mektep, Çay-Salur, Derebucak, Gevrekli, Çalmandan, Kisecik, Dere, Orta-Karaviran, Nuzumla, Akçalar.

  1. Seydişehir İlk Mektep Muallim ve Muallimelerinin Kayıtlarına Mahsus 1341’den Evvel Defterdir.

24.5x33.5 cm ebadında, ciltlidir. Okullar: Seydişehir Merkez, Numune-i Terakki Kızlar, Taraşçı Köyü, Çavuş, Gevrekli, Derebucak, Kisecik, Dere, Çay-Salur, Muharrem Kolu, Orta-Karaviran, Çalmanda, Kavak, Akçalar, Göynem, Sobra.

  1. 1927-28 Ermenek Merkez ve Kura Muallimin Sicil Defteridir.

24.5x33.5 cm ebadında ciltlidir. Okullar: Merkez Erkek Mektebi, Rehber-i Terakki, Kız Mektebi, Gargara, Kazancı, Ak Manastır, Sarı Vadi, Görmeli, Halimiye, Lafziye, Uğurlu, Aşağı-Yukarı Arnebol, Dindebol, Karapınar, Fariska, Sarı Veliler, Adiller, Lemoy, Davras.

  1. Ermenek Kazası 1341 Senesi Mart’ından İtibaren İlk Mektep Muallimleri Kaydına Mahsus Defterdir.

24x34 cm ebadındadır. Kayıtlı okullar: Merkez İlk Erkek, Merkez İlk Kız, Rehber-i Terakki, Kazancı, Ak Manastır, Sarı Veliler, Görmelli, Halimiye, Gargara, Lafziye, Aşağı Yukarı Arnebol, Dindebol, İznüler, İznebol Mahallesi, Büyük Karapınar, Fariske, Sarı Valiler, Adiller.

SONUÇ:

Konya Millî Eğitim Arşivinde yüzü aşkın defter bulunmaktadır. Diğer kazalarla birlikte birçok yerleşim yerinin defterinde orijinal belge ve bilgiler vardır. Yer darlığından dolayı hepsini tek tek vermemiz mümkün olmamıştır.

Eğitim tarihimiz yanında bu belgelerin sosyal tarihçiliğimiz açısından önemi büyüktür. Osmanlı son dönemi resmi-özel okullar, azınlıkların okulları, onların ruhsatnameleri, imtihan cetvelleri, dersleri, aldıkları notları, isimleri, öğretmenler vb. bilgiler bulunmaktadır. Okul adları, eğitim tarihimiz kadar siyasi tarihimizi de ilgilendirmektedir. Dönem dönem meydana gelen siyasi dalgalanmalar okul adlarına da intikal etmektedir. İttihat Terakki Devletinde Rehber-i Hürriyet, Ravza-i Hürriyet, İttihat Terakki, Şehid-i Hürriyet Niyazi Bey (Resneli Niyazi Adına), Mithat Paşa, Mahmut Şevket Paşa vb. adlarını taşırken; 1923’ten sonra Gazi Mustafa Kemal, İsmet Paşa, Dumlupınar vb. isimleri taşımaktadır. Yer ismi olarak Isparta yer yer Hamid-abad, Kadınhanı, Saideli, Karapınar, Sultaniye, Abriz, Yeşildağ Kaşaklı-Çaysalur vb. adlar taşımaktadır.

Yalnız arşivde Darü’l-Hilafe Medresesi hariç Medreselerle ilgili defter görülmemiştir. Yalnız ilkokullar içinde Huffaz okullarının bulunduğunu görülmüştür.

Netice itibariyle, korumaya alınıp modern arşivcilik faaliyeti ile değerlendirilmesi gereken arşivimizin araştırmacılarımıza açılması en doğru tavır olacaktır. Ancak böylece eğitim tarihimiz çok yönlü olarak ortaya kanabilecektir.

 

*Doç. Dr. S. Ü. İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi, carabaci selcuk.edu.tr

1 Bölge Yazma Eserler Kütüphanesi Tarihsel Teşkilat ve Kataloğu Konya- Konya 1986, s.b.

2 Atilla Çetin, “Türkiye’de Arşiv Meseleleri, Bunların Çözüm Yolları ve Bazı Teklifleri, Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, C. 1, S. 6 Haziran 1980, s. 189-206.

3 Çetin, 1980, s. 203.

4 Başbakanlık Osmanlı Arşiv Rehberi, Ankara 1992, s. 5.

5 Başbakanlık Osmanlı Arşiv Rehberi, Ankara, s. 17-18.

6 Bahir Sorguç, 1920’den 1981’e Millî Eğitim Bakanlığı, İstanbul 1982.

7 Caner Arabacı, Millî Mücadele Dönemi Konya Öğretmenleri, Konya 1991, s. 37.

8 Konya Kültür Gazetesi, Yıl: 1, S. II, 5 Ocak 1993 Konya, s. 1.

 

Makaleler
Beyşehir Şehit ve Gazileri
Eğitim Tarihi ve Sosyal Tarihçilik Açısından Eşsiz Bir Hazine
Abdürreşid İbrahim...
Bir Hicran Yarası: Mehmet Akif’in Mısır Hayatı...
Böğrüdelik...
Eşref Edib Fergan ve Sebilürreşad üzerine...
Geleceğimizin şekillendirilmesinde jeokültürel yapının rolü...
İttihat ve Terakki Basını
Mehmet Akif’te İslam birliği düşüncesi...
Milli Mücadelede Mehmet Akif...




SOSYAL VE BEŞERİ
BİLİMLER FAKÜLTESİ

 

Anket

Türkiye’nin eğitim sistemi birlik ve bütünlüğü koruma konusunda yeterli midir?

Anket Sonuçları Yükleniyor. Lütfen Bekleyin...
Bu sitenin tüm hakları saklıdır, sitede yer alan dökümanlar kaynak gösterilmeden kullanılamaz...     bilgi@canerarabaci.com